Subsidiebureau Nederland

Flex-E subsidie: ondersteuning voor flexibel elektriciteitsverbruik bij netcongestie

De druk op het elektriciteitsnet neemt in hoog tempo toe. Op veel plekken in Nederland is het stroomnet op piekmomenten volledig benut. In zogenoemde congestie- en congestieonderzoeksgebieden kunnen bedrijven en instellingen daardoor geen nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen. Inmiddels staan meer dan 9.000 grootverbruikers op de wachtlijst voor elektriciteitsafname, goed voor circa 5.000 MW aan niet-beschikbaar transportvermogen.

Dit zet verduurzaming, elektrificatie en economische groei steeds vaker op slot. Met de Flex-E subsidie ondersteunt de overheid organisaties die hun elektriciteitsverbruik flexibeler willen inrichten en zo bijdragen aan het verminderen van netcongestie en tegelijkertijd te verduurzamen.

Achtergrond Flex-E regeling

De Flex-E regeling is ontwikkeld vanuit het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN). Dit programma heeft als doel om knelpunten op het elektriciteitsnet aan te pakken door onder meer:

• Sneller en slimmer inzicht in elektriciteitsgebruik
• Betere benutting van het bestaande net
• Versnelling van verduurzaming en economische ontwikkeling

Flex-E richt zich specifiek op het verplaatsen van pieken in elektriciteitsgebruik naar momenten met minder belasting. Dit kan bijvoorbeeld door installaties slimmer aan te sturen, energie op te slaan of eigen energieopwek beter in te passen. Dergelijke aanpassingen vragen vaak om investeringen en/of veranderingen in bedrijfsprocessen, waarvoor deze subsidieregeling ondersteuning biedt.

Het doel van de Flex-E regeling is het vergroten van flexibel elektriciteitsverbruik en daarmee het verminderen van de effecten van netcongestie op bedrijven en instellingen en bedrijven te helpen vestigen, groeien en verduurzamen.

Doelgroep van de Flex-E subsidie

De Flex-E subsidie is bedoeld voor:

• Alle bedrijven en instellingen met een netaansluiting in een congestiegebied
• Aansluitingen op het midden- of hoogspanningsnet

Iedere organisatie die aan de voorwaarden voldoet kan een aanvraag indienen. Vanwege het hoge elektriciteitsverbruik is de regeling met name interessant voor industriële bedrijven, maar ook zorginstellingen, logistieke bedrijven en andere grootverbruikers kunnen profiteren.

Flex-E onderdelen en voorwaarden

De Flex-E subsidieregeling bestaat uit een drietal onderdelen, namelijk de flexibiliteitsscan, de haalbaarheidsstudie en de flexibiliteitsmaatregelen. De flexibiliteitsmaatregelen zijn opgesplitst in twee subonderdelen.

Flexibiliteitsscan

De flexibiliteitsscan is een vorm van maatwerkadvies die inzicht biedt in kansrijke flexibiliteitsmaatregelen en de verwachte impact daarvan op het elektriciteitsverbruik.

De scan bestaat onder andere uit:

• Analyse van het huidige en toekomstige energieprofiel
• Inzicht in kansrijke flexibiliteitsmaatregelen, inclusief werking en kosten
• Het effect van maatregelen op het elektriciteitsprofiel
• Een afweging van voor- en nadelen per maatregel
• Een realisatieplan voor vervolgstappen

De scan wordt uitgevoerd door een onafhankelijke deskundige en heeft betrekking op één locatie en één aansluiting.

Haalbaarheidsstudie

De haalbaarheidsstudie verdiept de uitkomsten van de flexibiliteitsscan en richt zich op de praktische uitvoerbaarheid van maatregelen.
Naast de onderdelen van de flexibiliteitsscan bevat de haalbaarheidsstudie:

• Een conceptueel technisch ontwerp van geselecteerde flexibiliteitsmaatregelen
• Analyse van de impact op het elektriciteitsprofiel en de bedrijfsvoering
• Advies over flexibele contractvormen, in afstemming met de netbeheerder

De haalbaarheidsstudie is bedoeld als onderbouwing voor een investeringsbesluit en eventuele vervolgaanvraag voor de uitvoering.

Realiseren van flexibiliteitsmaatregelen

Dit onderdeel is gericht op het daadwerkelijk realiseren van flexibiliteit en biedt subsidie voor investeringen die het elektriciteitsnet niet zwaarder belasten. Subsidie kan worden aangevraagd voor maatregelen die minder dan 100 kW opleveren en voor maatregelen die 100 kW of meer opleveren.

Subsidiabele investeringen zijn onder andere:

• Meet- en regeltechniek
• Energieopslag
• Energieconversie
• Opslag- of buffercapaciteit van producten of halffabricaten
• Een combinatie van bovenstaande maatregelen

Voor dit onderdeel gelden aanvullende voorwaarden:

• U moet aantonen wat het effect van de maatregel is op het elektriciteitsprofiel
• Voor indiening van de aanvraag moet een congestiemanagementcontract met de netbeheerder zijn afgesloten
• De investering moet leiden tot operationele flexibiliteit binnen twee jaar
• Het huren van maatregelen is niet toegestaan; de aanvrager moet zelf investeren

Subsidiebijdrage

De hoogte van de subsidie verschilt per onderdeel:

• Flexibiliteitsscan: 50% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 10.000.
• Haalbaarheidsstudie: 50% van de subsidiabele kosten. Het subsidiebedrag is van € 10.000 tot € 125.000.
• Flexibiliteitsmaatregelen uitvoeren: 40% van de subsidiabele kosten. De minimale subsidie bedraagt € 25.000 tot een maximum van € 300.000.

De Flex-E subsidie is aanvullend op verplicht congestiemanagement en kan doorgaans niet worden gecombineerd met andere subsidies voor dezelfde kosten, maar wél met fiscale regelingen zoals EIA, MIA en Vamil.

Budget en aanvraagperiode 2026

De Flex-E regeling wordt opengesteld via tijdelijke aanvraagrondes. Subsidieaanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst, zolang het budget beschikbaar is. De aanvraagronde in 2026 is van 6 mei t/m 15 oktober 2026.

Het budget voor deze openstelling in 2026 bedraagt een kleine € 29 miljoen. Voor de flexibiliteitsscan € 4 miljoen, haalbaarheidsstudie € 8.829.000, flexibiliteitsmaatregelen met minder dan 100 kW € 6.460.229 en flexibiliteitsmaatregelen voor 100 kW of meer € 9.690.344.

Meer informatie en subsidieadvies

Omdat de regeling inhoudelijk en technisch complex is, is een zorgvuldige voorbereiding essentieel. Subsidiebureau Nederland adviseert om tijdig te starten met de voorbereidgingen van de subsidieaanvraag.

Wilt u weten of uw organisatie in aanmerking komt voor de Flex-E subsidie? Of wilt u ondersteuning bij het volledige aanvraagtraject? Subsidiebureau Nederland helpt u bij het bepalen van het juiste Flex-E onderdeel, de inhoudelijke en financiële onderbouwing en de volledige subsidieaanvraag en verantwoording.

Neem vrijblijvend contact op met Subsidiebureau Nederland voor een eerste inschatting van uw Flex-E kansen.